Trang thong tin dien tu tinh Quang Binh
 
Thủ tục hành chính Văn bản mới Thư điện tử English    
Bản sắc Văn hóa & Lễ hội
 Bản in     Gởi bài viết  
Về các lễ hội dân gian truyền thống ở Quảng Bình

Quảng Bình - vùng đất của sự giao thoa văn hóa giữa văn hóa Sa Huỳnh với văn hóa Đông Sơn thời tiền sử, nơi đây là vùng phên dậu của Nhà nước Văn Lang - Âu Lạc, từng là mảnh đất chứng kiến quá trình khai hoang lập làng mở nước về phương Nam của Nhà nước Đại Việt, là ranh giới giao tranh thời Trịnh - Nguyễn, đây còn là tuyến đầu của hậu phương lớn Miền Bắc đối với cách mạng Miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tất cả những điều đó đã để lại những dấu ấn đậm nét trong văn hóa, làm cho di sản văn hóa (gồm di sản văn hóa vật thể và văn hóa phi vật thể) rất phong phú, đa dạng và mang đậm dấu ấn của một vùng quê có bề dày lịch sử, văn hóa.
Các lễ hội dân gian ở Quảng Bình ra đời từ xa xưa và mang những nét đặc trưng của mỗi vùng miền trong tỉnh. Nhưng trong thời đại hội nhập và mở cửa, những nét đẹp của các lễ hội dân gian truyền thống ở tỉnh Quảng Bình ngày càng mất dần đi bản sắc vốn có của nó. Để bảo tồn và phát huy các giá trị của các lễ hội dân gian ở tỉnh Quảng Bình thì việc nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê và phục hồi các lễ hội dân gian truyền thống là việc làm rất cần thiết.

Qua các lễ hội dân gian ở Quảng Bình, ta có thể phân làm các loại hình như sau: Lễ hội tưởng nhớ những người có công với cộng đồng làng xã, lễ hội liên quan đến nghề nghiệp, lễ hội văn hóa và các lễ hội khác. Trong hệ thống các lễ hội dân gian ở Quảng Bình, thì có lễ hội phần lễ là phần chính và cũng có những lễ hội phần lễ mất đi do các tác động của xã hội hiện đại chỉ còn lại phần hội gắn liền với những trò chơi dân gian.

Về lễ hội tưởng niệm những người có công với cộng đồng làng xã chủ yếu được tổ chức để tưởng nhớ các vị khai canh, khai khẩn, lập làng và thành hoàng của các làng xã. Nó bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ một vị thần bảo trợ cho các làng xã, các dòng họ và cho mỗi thành viên trong cộng đồng làng xã đó. Vì vậy, để tưởng nhớ những người có công với làng xã và dân làng thì các làng quê ở trong tỉnh thường tổ chức các lễ hội thần khai canh, khai khẩn, thành hoàng với quy mô một làng hay một vài làng có chung thành hoàng. Chúng ta có thể kể đến các lễ hội đó như: Lễ hội tưởng niệm thành hoàng và các bậc khai canh thôn Thượng Phong (Phong Thủy, Lệ Thủy), vị thần được dân làng tôn thờ ở đây là Hoàng Hối Khanh. Lễ hội tưởng niệm thành hoàng và các bậc khai canh làng Quảng Xá (Tân Ninh, Quảng Ninh) nhằm tưởng nhớ ông tổ họ Dương, Nguyễn, Trần - là những người có công khai khẩn ra làng. Lễ hội tưởng niệm thần khai cư ở Thanh Trạch (Bố Trạch), vị thần mà dân làng tôn thờ là ông Ngư - là người sáng lập ra làng và dạy cho dân làng làm nghề đánh cá. Lễ tưởng niệm thành hoàng làng Lũ Phong (Quảng Phong, Quảng Trạch) để tôn thờ và tưởng nhớ công lao của Phạm Xuân Quế và còn một số lễ hội ở các địa phương khác trong tỉnh.

Tùy mỗi nơi, mỗi hoàn cảnh và điều kiện kinh tế mỗi làng mà việc thờ cúng và tổ chức lễ hội có khác nhau. Có làng tổ chức vào đúng ngày sinh hoặc ngày mất của thần, có làng thì căn cứ vào dịp xuân sang, ngày nông nhàn để tổ chức lễ hội. Nhưng nhìn chung, ngày tế thần là ngày lễ thiêng liêng nhất và vui nhất của dân làng. Nghi thức và thời gian của lễ hội có thể tùy theo từng làng mà có sự khác nhau ít nhiều, có làng tổ chức vài ba ngày, có nơi chỉ làm trong một ngày đêm.

Bên cạnh đó, ở Quảng Bình, nhân dân cũng thường xuyên tổ chức các lễ hội liên quan đến nghề nghiệp. Là những cư dân nông nghiệp nên công việc chủ yếu của nông dân tỉnh Quảng Bình là làm ruộng và đánh bắt thủy hải sản, vì thế mà người dân các làng ở Quảng Bình cũng tổ chức một số lễ hội liên quan đến nghề nghiệp chính của làng mình. Với mục đích của các lễ hội là để cầu an và phù hộ cho dân làng có mùa màng tốt tươi, mưa thuận gió hòa, đánh bắt được nhiều hải sản và có cuộc sống ngày một sung túc hơn. Bên cạnh đó, các dịp lễ hội cũng là một hoạt động văn hóa, văn nghệ của nhân dân trong làng vui chơi sau những ngày tháng vất vả với cuộc sống mưu sinh. Các lễ hội mà ta có thể kể đến là: Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang của người dân Lệ Thủy; lễ hội đua trải ở Đồng Hải (Đồng Hới; lễ hội đua trải ở Cảnh Dương (Quảng Trạch)... Thêm vào đó là các lễ hội cầu ngư: Lễ hội cầu ngư Hải Ninh (Quảng Ninh), lễ hội cầu ngư ở Bảo Ninh (Đồng Hới), lễ hội cầu ngư ở Cảnh Dương (Quảng Trạch); lễ hội cầu ngư ở Lý Hòa (Bố Trạch)... Còn trên những huyện vùng núi của tỉnh, người dân cũng tổ chức một số lễ hội như: Lễ hội cầu mùa của người Nguồn (Minh Hóa); lễ hội cầu đảo của người Nguồn (Minh Hóa)...

Nhìn chung, các lễ hội này đều nhằm mục đích phục vụ cho nhu cầu tín ngưỡng của người dân vùng quê đó. Trong các lễ hội, sau phần nghi lễ với các nghi thức trang trọng, uy nghiêm thì đến phần hội diễn ra vui vẻ với nhiều trò chơi, điệu hò, câu hát làm cho không khí của lễ hội vui tươi và ấm áp hơn. Ngoài ra, ở Quảng Bình cũng có các loại hình lễ hội văn hóa với mục đích vui chơi, giải trí như: Hội bài chòi ở Lệ Thủy, Đồng Hới, thị trấn Ba Đồn...; hát sắc bùa ở Quảng Ninh và còn có các hội làng ở các địa phương: Hội làng Văn La, hội làng Quảng Phong, hội làng Cảnh Dương và các trò chơi dân gian như cờ người, chọi gà... Tất cả những lễ hội này là những sinh hoạt văn hóa lành mạnh, nó không những biểu hiện những sắc thái nghệ thuật đặt trưng của mỗi một địa phương mà còn thể hiện sự sáng tạo, khéo léo, nhanh nhẹn của người dân trong các làng. Thêm vào đó, nó là dịp để mọi người cùng giao cảm với nhau, cùng nhau vui chơi tạo nên một cộng đồng dân cư bền vững.

Tóm lại, lễ hội dân gian truyền thống ở Quảng Bình rất đa dạng và phong phú, có sự kết hợp giữa những nét truyền thống và hiện đại. Trong đó, yếu tố truyền thống vẫn là nền tảng cơ bản. Yếu tố truyền thống là mục đích, là ý nghĩa, là nghi thức, là lễ tiết của lễ hội; còn yếu tố hiện đại là những diễn trình mới, những quy ước và những trò chơi mới của lễ hội. Trong thời đại ngày nay, với sự bùng nổ của công nghệ thông tin, sự du nhập của các yếu tố văn hóa ngoại lai đã và đang tác động phần nào tới các lễ hội dân gian truyền thống ở tỉnh Quảng Bình. Thiết nghĩ, chúng ta cần có sự nghiên cứu, bảo tồn những giá trị đích thực của các lễ hội, giữ lại những nét bản sắc văn hóa của các lễ hội đó và phát huy những giá trị, ý nghĩa cao đẹp của chúng trong cuộc sống hiện tại và tương lai.

Một trong những chức năng chính của bảo tàng nói chung và Bảo tàng Quảng Bình nói riêng là sưu tầm, lưu giữ và bảo tồn các giá trị di sản văn hóa, ngoài việc bảo vệ di sản văn hóa vật thể ra thì việc bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể cũng là một nhiệm vụ quan trọng. Vì các di sản văn hóa phi vật thể nói chung và các lễ hội dân gian nói riêng vừa là biểu hiện chân thực của ngày hôm qua, hiện thực của ngày hôm nay đồng thời lại là dự báo cho ngày mai.

Báo QB số 47 - 2011

[Trở về]
Các tin đã đăng
     Lễ hội đập trống của tộc người Ma Coong 
     Lễ Cầu ngư của bà con ngư dân phường Hải Thành 
     Lễ hội rằm tháng giêng ở phường Hải Đình 
     Hội làng chài trên sông Gianh
     Lễ rước thần ở đình làng
     Lễ hội cầu mùa của người dân ven biển xã Nhân Trạch 
     Lèn Vịnh Tiên Lệ và Lễ hội đền thờ Phù Đổng Thiên Vương 
     Tộc người Ma Coong và lễ hội đập trống rằm tháng Giêng 
     Về hội rằm tháng ba Minh Hóa tìm duyên 
     Các dân tộc vùng Phong Nha - Kẻ Bàng: Những khám phá văn hóa độc đáo 
     Hội đua thuyền
     Lễ hội Cầu mùa Bảo Ninh
     Hò đẩy thuyền
     Hội bơi trải
     Bài chòi
     Bài thai
     Cướp cù
 
  
Tìm kiếm tin tức
NÉT VĂN HÓA QB
DÀNH CHO QUẢNG CÁO

Web Rao Vat, Đăng ký 3g MIU Mobifone, vietnam visa, Đăng ký 3g Mobifone, Homework help, Ve may bay gia re Vietjet, sim số đẹp, sim viettel, sim phong thuy, Sim Mobi, sim so dep, Game Bigone, Game iwin, game avatar, game mobile, Iphone chính hãng, sim so dep, sim vina, sim so dep gia re, Day xam, agence de voyage au vietnam


Villas in Ciputra Hanoi, Houses in Tay ho Hanoi, Apartments in Ciputra Hanoi, Villas in Tay ho Hanoi, Apartments for rent tayho, Houses for rent Hanoi, Cho thue can ho ciputra, Tayho apartment rental, Keangnam apartmenst rental

 
    Top
   |    Gửi bài cho BBT    |    Weblinks    |    Trao đổi - Góp ý    |    Liên hệ quảng cáo

© TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỈNH QUẢNG BÌNH

Cơ quan quản lý và vận hành: Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh

Địa chỉ: Số 06 Hùng Vương - Thành phố Đồng Hới - Quảng Bình

Điện thoại: (052) 3823457; Email: banbientap@quangbinh.gov.vn

Ghi rõ nguồn "" khi phát hành lại thông tin từ Website này