Kết quả 10 năm thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững trên địa bàn huyện Minh Hóa 
(Quang Binh Portal) - Minh Hóa là một trong số các huyện nghèo được Chính phủ hỗ trợ theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 về Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo nhanh và bền vững. 10 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ, HĐND, UBND huyện, sự nỗ lực phấn đấu của các cơ quan, đơn vị, công tác triển khai thực hiện Nghị quyết 30a trên địa bàn huyện Minh hóa đã đạt được những kết quả quan trọng, góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của chính quyền Nhà nước. 
Xác định đây là cơ hội giúp huyện vươn lên thoát khỏi tình trạng kém phát triển, cải thiện đời sống của người dân, thu hẹp khoảng cách về điều kiện sống với các vùng miền khác, huyện Minh Hóa đã tập trung chỉ đạo quyết liệt việc triển khai thực hiện Nghị quyết. UBND huyện đã tăng cường công tác phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện, các hội, đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai học tập, quán triệt sâu rộng Nghị quyết 30a, Nghị quyết của Ban chấp hành Đảng bộ huyện, Đề án Phát triển kinh tế - xã hội nhằm giảm nghèo nhanh và bền vững giai đoạn 2009 - 2020 trong toàn Đảng, toàn dân trên địa bàn. Qua đó đã vận động được các tầng lớp Nhân dân tích cực tham gia giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, huy động nguồn lực hỗ trợ, xây dựng nhiều mô hình giảm nghèo hiệu quả.

Trong 10 năm, huyện được ngân sách Trung ương hỗ trợ 489.798,7 triệu đồng; các Tập đoàn kinh tế Tổng công ty Nhà nước hỗ trợ 55.915,6 triệu đồng thực hiện Nghị quyết 30a. Ngoài các chính sách triển khai theo Nghị quyết 30a, trên địa bàn huyện cũng đang thực hiện các chương trình giảm nghèo khác như Chương trình 135, Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới và các chương trình về chính sách cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số. Từ nguồn vốn được hỗ trợ, huyện đã thực hiện các chính sách như giao khoán bảo vệ rừng với diện tích 35.148 ha cho 7.727 hộ, nhờ đó đã tạo điều kiện để người dân tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; nhận thức, trách nhiệm cũng như năng lực của các xã và người dân trong công tác quản lý, bảo vệ rừng được nâng cao; giảm thiểu đáng kể tình trạng phá rừng, đốt rừng làm nương rẫy, hạn chế việc xâm lấn đất rừng. Bên cạnh đó, huyện cũng hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo với 206 dự án được thực hiện cho 14.728 hộ hưởng lợi. Các dự án cơ bản đáp ứng được nhu cầu Nhân dân, phát huy lợi thế về điều kiện tự nhiên của từng địa bàn, góp phần giúp bà con thoát nghèo bền vững.

Hàng năm, huyện cũng đẩy mạnh tuyên truyền về xuất khẩu lao động đến các thôn, bản, tiểu khu và người lao động. Giai đoạn 2009 - 2018, toàn huyện đã có 319 lao động được xuất cảnh đi làm việc tại một số nước như: Ả Rập Xê út, Malaysia, Đài Loan và Hàn Quốc, Nhật Bản..., trong đó có những lao động có thu nhập cao gửi về cho gia đình, góp phần thoát nghèo bền vững. Ngoài ra, huyện cũng chỉ đạo các xã Dân Hóa, Trọng Hóa, Hóa Sơn và Thượng Hóa thực hiện rà soát, lập danh sách chi tiết số hộ, khẩu nghèo ở các thôn, bản vùng giáp biên giới để trợ cấp lương thực. Trong 07 năm (2009 - 2016), toàn huyện có 12.670 lượt hộ nghèo với 56.629 lượt khẩu nghèo ở các thôn, bản giáp biên giới được hỗ trợ 4.597 tấn lương thực. Việc hỗ trợ gạo cho hộ, khẩu nghèo các thôn bản vùng giáp biên giới được triển khai kịp thời, đúng chính sách, đối tượng, góp phần giải quyết khó khăn về lương thực cho hộ nghèo các xã giáp biên giới khi chưa tự túc được lương thực.

Mặt khác, huyện cũng hỗ trợ đào tạo, tập huấn; xúc tiến thương mại, quảng bá, giới thiệu sản phẩm nông, lâm thủy sản của địa phương; thông tin thị trường cho nông dân. Nhờ đó, các hoạt động thương mại, dịch vụ được mở rộng, nhiều cơ sở kinh doanh mới được thành lập, hệ thống chợ được đầu tư và đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả, phục vụ kịp thời, đáp ứng tương đối đầy đủ nhu cầu cho đời sống, sản xuất của Nhân dân. Mạng lưới trường lớp trên địa bàn cơ bản đảm bảo dạy và học, phòng học kiên cố hóa từng bước được xây dựng thay thế các phòng học xuống cấp và phòng học tạm, trang thiết bị dạy học cũng được mua sắm để phục vụ tốt hơn cho việc dạy và học. Đề án kiên cố hóa trường lớp học, nhà công vụ giáo viên cũng được thực hiện tốt. 100% giáo viên, cán bộ quản lý được bồi dưỡng thường xuyên, tập huấn nâng cao nghiệp vụ. 100% đội ngũ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn. Huyện cũng thực hiện kịp thời, đầy đủ các chế độ, chính sách đối với học sinh dân tộc thiểu số, học sinh thuộc con em hộ nghèo, giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác ở vùng dân tộc.

Từ năm 2009 - 2018, huyện Minh Hóa đã mở được 46 lớp tập huấn nâng cao nghiệp vụ quản lý về kinh tế - xã hội, văn hóa cho cán bộ xã, thôn, bản với 2.364 học viên; phối hợp với các phòng chuyên môn mở 81 lớp đào tạo trình độ sơ cấp nghề nông nghiệp và phi nông nghiệp, thời gian đào tạo 3 tháng cho 2.699 học viên. Hơn 75% lao động có việc làm sau khi học nghề. Đa số lao động sau khi được đào tạo nghề đã phát huy kiến thức, chuyển đổi nghề phù hợp với điều kiện địa phương và gia đình; biết sử dụng kiến thức đã học để bắt tay vào lao động sản xuất vươn lên thoát nghèo. Ngoài ra, với nguồn vốn đầu tư phát triển được Trung ương phân bổ, UBND huyện cũng đã xây dựng 78 công trình trên địa bàn, đến nay đã có 66 công trình hoàn thành, chuyển tiếp và 12 công trình khởi công mới. Về nguồn vốn hỗ trợ từ các Tập đoàn kinh tế Tổng công ty Nhà nước, huyện cũng đầu tư xây dựng và lồng ghép thực hiện 13 công trình, dự án gồm 07 trường học, hỗ trợ làm nhà cho hộ nghèo, nhà ở cho đối tượng chính sách, mua sắm xe cứu thương, xây dựng Trung tâm Y tế dự phòng huyện, Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề huyện... Cùng với đó, huyện cũng kịp thời thực hiện duy tu, bảo dưỡng đối với 24 công trình xuống cấp và hư hỏng.

Với việc thực hiện đồng bộ các chính sách, giải pháp, kết quả giai đoạn 2010 - 2015, tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm bình quân hàng năm 05 - 06%. Theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011 - 2015, bình quân giảm tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện là từ 07 - 08%/năm, đạt và vượt so với Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện đã đề ra. Giai đoạn 2016 - 2020, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân hàng năm 04 - 05%. Theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều, cuối năm 2015, toàn huyện có 5.579 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 44,17% và 4.668 hộ cận nghèo, tỷ lệ 36,39%. Đến cuối năm 2018 còn 3.334 hộ nghèo, tỷ lệ 24,73% và 5.473 hộ cận nghèo, chiếm tỷ lệ 40,59%. Tỷ lệ hộ nghèo giảm hàng năm là 4,86%.

Có thể nói, qua 10 năm, việc triển khai thực hiện Nghị quyết 30a đã tác động tích cực đến đời sống Nhân dân; trình độ, nhận thức của đội ngũ cán bộ về công tác lãnh đạo, chỉ đạo trong quản lý kinh tế - xã hội được nâng lên rõ rệt. Một số cấp ủy cơ sở, chính quyền địa phương đã tích cực, quyết liệt chung tay trong công tác giảm nghèo; tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua hàng năm. Tiêu biểu như xã Tân Hóa, năm 2015 (chuẩn nghèo mới) tỷ lệ hộ nghèo toàn xã là 40,27% đến nay giảm còn 9,57%; xã Xuân Hóa năm 2015 (chuẩn nghèo mới) tỷ lệ hộ nghèo toàn xã là 39,55%, đến nay giảm còn 8,61%; xã Hóa Hợp năm 2015 (chuẩn nghèo mới) tỷ lệ hộ nghèo toàn xã là 26,47%, đến nay giảm còn 7,09%. Các chế độ, chính sách giảm nghèo giải quyết cơ bản kịp thời, đúng quy định, qua đó đã góp phần ổn định kinh tế - xã hội của huyện, giảm khoảng cách chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư, ổn định an ninh - quốc phòng.

Tuy nhiên, tốc độ giảm nghèo không đồng đều giữa các vùng, khu vực trong huyện, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo vẫn ở mức cao so với mặt bằng chung của tỉnh. Việc huy động sự tham gia đóng góp của người dân trên địa bàn hưởng lợi rất thấp, chưa tranh thủ được sức dân trong giảm nghèo bền vững. Nhận thức, trách nhiệm của một bộ phận cán bộ và người dân về chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững còn hạn chế. Bản thân các hộ nghèo còn có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn hỗ trợ, chính sách ưu đãi của Nhà nước, chưa tích cực tăng gia sản xuất vươn lên thoát nghèo.

Trong những năm tiếp theo, UBND huyện Minh Hóa tiếp tục nỗ lực, phấn đấu để hoàn thành các mục tiêu, kế hoạch của Nghị quyết 30a. Riêng trong năm 2019, toàn huyện phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo 7,3%, giảm tỷ lệ hộ cận nghèo 13,30%.

N.Quý