VĂN BẢN MỚI

 Bản in     Gởi bài viết  
Cải cách thủ tục hành chính: Khi nào người dân hài lòng? 
Công cuộc CCTTHC tập trung nhiều vào mục tiêu “cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư” nhưng ít hướng đến “sự hài lòng“ của người dân.
Cải cách hành chính theo hướng Chính quyền phục vụ - Người dân hài lòng

Tại Diễn đàn khoa học “Đánh giá kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính Nhà nước giai đoạn 2011 - 2016: Đo lường từ sự hài lòng của người dân”, PGS.TS. Đặng Ngọc Dinh - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển Hỗ trợ cộng đồng cho rằng, để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, cần nhận diện những bất cập, những trở ngại và thách thức, gợi mở những giải pháp.

Qua đó, để quá trình Cải cách hành chính, trong đó có cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) đạt được những thành tựu mang tính cơ bản, đột phá, bền vững, theo hướng xây dựng một nền Hành chính là bộ phận chủ yếu của một nền Quản trị hiện đại, lấy sự hài lòng của dân (người dân và doanh nghiệp) là một thước đo quan trọng.

"Dựa trên một số kết quả nghiên cứu, khảo sát ý trải nghiệm của người dân từ dự án Chỉ số Quản trị và Hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI), tôi muốn cung cấp một số gợi suy về những giải pháp cho công cuộc Cải cách hành chính của nước ta trong giai đoạn sắp tới.

Trong xã hội hiện đại, chính quyền từ vị thế đứng trên chuyển sang đứng giữa người dân.


Cải cách hành chính cần hướng đến dân

Một khi trong xã hội còn tồn tại những hệ lụy của cơ chế bao cấp, thì chính quyền, từ chính phủ đến cơ quan công quyền các cấp, luôn trong vị thế đứng trên người dân. Đây là mô hình “chính quyền cai trị”, “xin – cho”, cấp dưới luôn hướng đến, theo đuổi hành động “xin” cấp trên, từ dự án, việc làm, đến chức vụ, luân chuyển.

Trong mô hình này, người dân hầu như chỉ trông đợi vào sự quan tâm, cho phép của cấp trên, luôn mong đợi được phép tham gia các hoạt động xã hội, kể cả hoạt động giám sát chính quyền.

Ngày nay, trong xã hội hiện đại, với nền kinh tế thị trường đích thực, chính quyền chuyển thành đứng giữa, đóng vai trò kiến tạo, còn gọi là mô hình chính quyền phục vụ.

Trong đó Chính phủ (TƯ) làm chức năng kiến tạo, hoạt động như một máy chủ (server), phát ra những chủ trương, chính sách; chính quyền các cấp trung gian (tỉnh/thành phố (TP); huyện, xã) như những nhà cung ứng (provider), nhằm thực hiện các chính sách quốc gia và cung ứng các dịch vụ hành chính công, còn người dân là người sử dụng dịch vụ (end user).

Trong xã hội hoạt động theo mô hình “chính quyền phục vụ”, người dân đóng các loại thuế và mua bảo hiểm các loại để đảm bảo các hoạt động của chính quyền và các cơ quan cung ứng dịch vụ công. Người dân tiếp nhận, sử đụng các dịch vụ hành chính công (gắn liền với chức năng quản lý nhà nước) và dịch vụ công (y tế, giáo dục,...) và có quyền đánh giá chất lượng các dịch vụ này.

Cái cách hành chính thực chất là nhằm nâng cao chất lượng của các dịch vụ hành chính công", ông Dinh nói rõ.

Đo lường sự hài lòng của người dân là quá trình đánh giá kết quả CCHC

Về cách đánh giá, theo vị chuyên gia trên, có thể thực hiện trong đạng định tính (nhận xét bằng văn bản, lập các Báo cáo về thực trạng và định hướng), hoặc trong dạng định lượng, thể hiện qua các điểm số.

Khi đánh giá theo định lượng thường dùng cách biểu diễn trong dạng “Chỉ số”, hoặc “Bộ chỉ số” (Index). Đo lường sự hài lòng của người dân là quá trình đánh giá kết quả CCHC theo phương thức xây dựng Bộ chỉ số.

Bộ chỉ số là hệ thống các số đo nhằm đánh giá một đối tượng nào đó theo các lĩnh vực nội dung khác nhau, nhằm so sánh với giá trị (mức độ) hoàn hảo, hoặc so sánh giữa các đối tượng theo cách xếp hạng từ cao xuống thấp.

Trong đánh giá, một vấn đề quan trọng là phải hình thành những tiêu chí, dựa trên các tiêu chí này để xây dựng kết quả đánh giá.

Trong đánh giá cần làm rõ: (i) Mục đích đánh giá; (ii) Đối tượng được đánh giá (đánh giá ai, đánh giá cái gì); (iii) Chủ thể đánh giá (ai đánh giá: cá nhân hoặc tập thể; cơ quan quyền lực hoặc cộng đồng;...); (iv) Phương pháp đánh giá (định tính hoặc định lượng; đánh giá từ trong hệ thống hoặc đánh giá từ bên ngoài; đánh giá dựa trên báo cáo hoặc điều tra, phỏng vấn trực tiếp); (v) Đánh giá theo các tiêu chí nào (các yêu cầu dựa theo đó để hình thành các câu hỏi để đối trượng được đánh giá báo cáo, hoặc để phỏng vấn đối tượng đánh giá); và (vi) Quy trình tiếp nhận đánh giá (công bố kết quả).

Về phương pháp đánh giá, thường phân ra 2 loại hình: (i) Đânh giá “từ bên trong”, khi đó chủ thể đánh giá là cá nhân/cơ quan quản lý hệ thống/hoạt động được đánh giá; (ii) Đánh giá “từ bên ngoài”, khi đó chủ thể đánh giá là cá nhân/tổ chức thụ hưởng hệ thống/hoạt động đó.

Thí dụ trong đánh giá kết quả CCHC, thì “đánh giá từ bên trong” là đánh giá bởi cơ quan chính quyền các cấp; còn “đánh giá từ bên ngoài” là đánh giá dựa trên nhận xét/trải nghiệm (đo lường sự hài lòng) của người dân/doanh nghiệp.

Đã đơn giản thủ tục nhiều bộ Luật

Nói về những thành tựu đạt được, theo ông Dinh, năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án tổng thể đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu quốc gia liên quan đến quản lý dân cư giai đoạn 2013-2020; (ii) Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 tiếp tục thực hiện đơn giản hóa các thủ tục đăng ký kết hôn,...(iii) Luật Quốc tịch và Luật Quốc tịch sửa đổi là cơ sở pháp lý tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà chưa mất quốc tịch Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam trước ngày Luật này có hiệu lực thì được xác định vẫn còn quốc tịch Việt Nam; (iv) Hoạt động chứng thực đã được đơn giản hóa, theo đó, đã bãi bỏ 28 TTHC có liên quan....; (v) Lĩnh vực tư pháp; Y tế; Hải quan.

Theo Báo Đất Việt

[Trở về]