Bản in     Gởi bài viết  
Đoàn Đức Mậu (1855 - 1897)

Đoàn Đức Mậu (có tài liệu ghi là Đoàn Chí Tuân) hiệu là Bạch Xỉ, người làng Hoà Minh, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Ông học giỏi nhưng không đi thi. Năm 1885, hưởng ứng chiếu Cần vương của Hàm Nghi, ông đến sơn phòng tỉnh Hà Tĩnh đón xa giá, rồi về quê mộ quân chống Pháp, lập căn cứ ở vùng núi miền Nam Quảng Bình.

Phong trào chống Pháp ở Quảng Bình bị thất bại, nghĩa quân tan vỡ, ông bỏ ra Hà Tĩnh hoạt động ở vùng rừng núi Vụ Quang, Đại Hàm (Hương Khê), vùng căn cứ địa của nghĩa quân Phan Đình Phùng. Ông tự xưng Hoàng đế, hay dg tà thuật, mê tín để tuyên truyền trong nhân dân. Ông lợi dụng câu sấm của Trạng Trình ’’Bạch Xỉ sinh, thiên hạ bình’’ (Bạch Xỉ ra đời thì thiên hạ thái bình) và câu thơ truyền miệng : ’’Một lũ thầy tăng (thằng Tây) ra trị nước, cố ông Bạch Xỉ mời nên đời’’, để vận động nhân dân chống Pháp. Nhưng một số sĩ phu, nhất là Phan Đình Phùng không tán thành, cho đó là tà đạo. Vì vậy, ông chiến đấu đơn độc và bị bắt năm 1896 trong một làng gần núi Đại Hàm. Bị giam ở nhà lao Vinh, ông không chịu khuất phục và chết tại ngục năm 1897.

Nguồn: Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam
NXB Giáo dục, Hà Nội - 2005

[Trở về]