VĂN BẢN MỚI

Thông tin tra cứu
    Bản in     Gởi bài viết  
Kết quả sau 15 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tể tập thể 
(Quang Binh Portal) - Sau khi Nghị quyết số 13-NQ/TW, Hội nghị TW5 (khóa IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể và Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012 ban hành, cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện và tạo những bước chuyển biến tích cực, đáng ghi nhận. Khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX được quan tâm củng cố, đổi mới, phát triển về số lượng và chất lượng, phục vụ tốt hơn nhu cầu sản xuất kinh doanh của kinh tế hộ, giải quyết nhiều việc làm, tăng thu nhập cho thành viên, người lao động, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 
Xác định rõ vai trò quan trọng của kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX trong nền kinh tế nước ta nói chung và Quảng Bình nói riêng, Tỉnh ủy đã nhanh chóng triển khai quán triệt Nghị quyết cho cán bộ chủ chốt; phổ biến đến từng sở, ban, ngành, mặt trận, đoàn thể, các cấp bộ Đảng, quần chúng Nhân dân trong tỉnh. Liên minh HTX cũng phối hợp với các ngành, UBND các huyện, thành phố, cơ quan báo chí của Trung ương và địa phương tuyên truyền quan điểm, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể nhằm nâng cao nhận thức cho thành viên HTX và một số cán bộ của các phòng, ban cấp huyện, lãnh đạo xã, phụ nữ xã. Từ năm 2003 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức được 233 lớp tuyên truyền phổ biến, giáo dục chính sách, pháp luật về HTX cho 13.634 lượt người, tạo được sự chuyển biến sâu sắc về nhận thức của các ngành, các cấp và quần chúng Nhân dân. Nhiều cấp ủy, chính quyền địa phương đã quan tâm hơn đến phong trào kinh tế tập thể, có chương trình hành động cụ thể thực hiện Nghị quyết.

Để tạo môi trường pháp lý, điều kiện thuận lợi cho kinh tế tập thể phát triển, Tỉnh ủy, HĐND, UBND các cấp từ tỉnh, huyện, xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với kinh tế tập thể. Hàng năm, UBND tỉnh giao kinh phí để Liên minh HTX tỉnh triển khai bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý các HTX. Nhờ đó, hiệu quả quản lý, điều hành và kết quả hoạt động của HTX cũng được nâng cao. Từ năm 2003 - 2018, Liên minh HTX tỉnh đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho 233 lớp với 13.634 lượt người.

Về chính sách đất đai, hỗ trợ ứng dụng kỹ thuật, Tỉnh ủy, UBND tỉnh cũng đã tăng cường chỉ đạo thực hiện dồn điền đổi thửa, khắc phục tình trạng manh mún trong quản lý đất đai, tích tụ ruộng đất, tạo thuận lợi thâm canh, cải tạo đồng ruộng, sử dụng cơ giới, áp dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng vùng sản xuất hàng hóa tập trung; tổ chức triển khai các mô hình điểm về trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản; mở nhiều lớp đào tạo nghề như mây tre đan, mộc dân dụng, chế biến hải sản, thủ công mỹ nghệ...; chuyển giao khoa học kỹ thuật tiên tiến, ứng dụng vào sản xuất cho các HTX, nhất là công nghệ chế biến, bảo quản nông sản, thực phẩm, tạo điều kiện cho các HTX đa dạng hóa sản phẩm, hạ giá thành, nâng cao sức cạnh tranh. Bên cạnh đó, các HTX trên địa bàn tỉnh cũng được tiếp cận vốn tín dụng từ kênh thuộc nguồn vốn hạn mức quỹ cho vay hỗ trợ việc làm do Liên minh HTX tỉnh quản lý nhằm giải quyết việc làm, mở rộng sản xuất, kinh doanh - dịch vụ. Trong 15 năm, toàn tỉnh có 94 dự án vay với tổng số vốn 5.497 triệu đồng. Nhờ nguồn vốn, các đơn vị thành viên đã mở rộng sản xuất, kinh doanh - dịch vụ, tăng doanh thu, lợi nhuận, góp phần phát triển kinh tế, ổn định an sinh - xã hội của địa phương.

Mặt khác, hàng năm, các sở, ngành, Liên minh HTX tỉnh cũng có kế hoạch phối hợp hỗ trợ xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin, tìm kiếm thị trường cho kinh tế tập thể như tổ chức hội chợ tại tỉnh, tạo điều kiện cho các HTX tham gia hội chợ ngoài tỉnh và nước ngoài để giới thiệu sản phẩm, tìm đối tác ký kết hợp đồng tiêu thụ... Từ năm 2003 - 2018, các sở, ngành, đơn vị đã tổ chức 65 lượt HTX tham gia hội chợ trong, ngoài tỉnh và cả nước bạn Lào, Campuchia với nhiều sản phẩm có thương hiệu như rượu Võ Xá, nón Mỹ Trạch, mây xiên Quảng Phương, khoai gieo Hải Ninh, hàng thủy sản chế biến Xuân Hồng (Hải Ninh), hàng chế tác sinh vật cảnh Mỹ Đức (Sơn Thủy), nấm sạch (Tuấn Linh), thịt gà (Nam Hồng Quảng), thịt thỏ (Hưng Phát)... Việc tham gia hội chợ đã tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động gặp gỡ, giao lưu, trao đổi, quảng bá sản phẩm hàng hóa từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng, giúp các HTX mở mang thị trường, mở rộng sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, tỉnh cũng ưu đãi thuế, lệ phí đăng ký HTX, Liên hiệp HTX và chính sách khác.

Năm 2003, toàn tỉnh có khoảng 2.800 tổ, nhóm hợp tác trên các lĩnh vực, thu hút khoảng 13.000 lao động, đến cuối năm 2008 có 5.653 tổ hợp tác (THT) với 61.220 thành viên (chủ yếu tự phát chưa đăng ký theo Nghị định số 151/NĐ-CP). Qua 15 năm, cơ chế tổ chức và quản lý THT từng bước được hoàn thiện chặt chẽ hơn, năm 2018 trên địa bàn tỉnh có 863 THT với 13.000 thành viên, 24.800 lao động. Doanh thu bình quân 2.000 triệu đồng/năm/THT. Lãi bình quân 150 triệu đồng/năm/THT. Thu nhập bình quân 30 triệu đồng/người/năm. Các THT hoạt động trên các lĩnh vực như: Chăn nuôi, trồng trọt, khai thác trên biển, kinh doanh dịch vụ, dịch vụ nông nghiệp, nuôi trồng, chế biến thủy sản, tưới tiêu, thủy lợi. Cũng từ năm 2003 đến nay, khoảng 30% số THT hoạt động tốt đã phát triển lên HTX. Hầu hết các THT đã đáp ứng được nhu cầu của thành viên và điều kiện kinh tế - xã hội địa phương. Hoạt động của THT chủ yếu hướng vào mục đích giúp đỡ tương trợ nhau, cùng trao đổi kinh nghiệm sản xuất, hỗ trợ nhau về giống, kỹ thuật mới, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trông thủy sản; cung cấp thông tin, tiêu thụ sản phẩm; động viên và cùng nhau xây dựng quỹ tương trợ giúp nhau vốn sản xuất. So với năm 2003, hiện nay, cơ chế tổ chức, quản lý THT từng bước được hoàn thiện và chặt chẽ hơn. Nội dung hoạt động của các THT được mở rộng, quy mô hoạt động, nguồn vốn được đầu tư đã đáp ứng và khắc phục một số mặt yếu kém của kinh tế hộ như thiếu vốn, công cụ, kỹ thuật và kinh nghiệm sản xuất, tăng sức cạnh tranh thị trường.

Về HTX, qua 15 năm, lĩnh vực kinh tế tập thể đã được quan tâm củng cố, chấn chỉnh về tổ chức, đổi mới và phát triển về quy mô, số lượng, chất lượng. Hoạt động của các HTX phục vụ tốt hơn nhu cầu sản xuất kinh doanh của kinh tế hộ, giải quyết được nhiều việc làm, tăng thu nhập cho thành viên, người lao động, góp phần tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, số lượng HTX tăng lên đáng kể. Các HTX thành lập mới có hình thức tổ chức và phương thức hoạt động linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của từng ngành nghề, địa phương. Liên kết kinh tế giữa các HTX với nhau và giữa HTX với doanh nghiệp của các thành phần kinh tế cũng đã được triển khai thực hiện. HTX là đơn vị kinh tế mang tính xã hội rộng lớn, là chỗ dựa, con đường phát triển của thành viên, người lao động, có vai trò quan trọng ở nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế. Cuối năm 2003, toàn tỉnh có 266 HTX với nguồn vốn hoạt động chỉ đạt 264.564 triệu đồng, đến cuối năm 2018 có 292 HTX đang hoạt động với 123.658 thành viên viên và 3.810 lao động trực tiếp, tổng số vốn hoạt động trên 4.107 tỷ đồng, doanh thu đạt gần 570 tỷ đồng, bình quân đạt gần 02 tỷ đồng/HTX, lãi bình quân/HTX: 210 triệu đồng/năm. Thu nhập bình quân người lao động trong HTX là 04 triệu đồng/nguời/tháng. Các HTX phân bổ trong từng lĩnh vực, ngành, nghề như nông, lâm nghiệp thủy sản, xây dựng, giao thông vận tải, thương mại - dịch vụ, du lịch, môi trường, dùng nước, Quỹ Tín dụng Nhân dân. Trong 15 năm, toàn tỉnh đã thành lập mới 263 HTX, chủ yếu trong lĩnh vực dịch vụ nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; ngừng hoạt động, giải thể 237 HTX do không thích ứng với cơ chế, hoạt động không có hiệu quả; một số HTX xây dựng, tiểu thủ công nghiệp chuyển sang hoạt động theo Luật Doanh nghiệp...

Công tác chuyển đổi HTX theo Luật HTX năm 2012 cũng được quan tâm tích cực chỉ đạo triển khai. Tháng 8/2018, toàn tỉnh đã hoàn thành công tác chuyển đổi, giải thể những HTX hoạt động yếu kém. Các HTX chuyển đổi và thành lập mới đã tổ chức lại theo đúng các nguyên tắc quy định của Luật HTX. Năng lực của HTX từng bước được nâng lên, hình thức tổ chức, phương thức hoạt động đổi mới phù hợp với yêu cầu phát triển trong nền kinh tế thị trường, đáp ứng một phần nhu cầu của người lao động, hộ sản xuất kinh doanh.

Đặc biệt, hàng năm, kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX đã đóng góp khoảng 04% vào GDP của tỉnh gián tiếp qua kinh tế hộ thông qua vai trò dịch vụ sản xuất. HTX, THT đóng vai trò quan trọng trong việc tác động, hỗ trợ sản xuất kinh tế hộ ngày càng có hiệu quả; giải quyết được nhiều việc làm, tăng thu nhập, thực hiện xóa đói giảm nghèo và tiến tới làm giàu chính đáng cho người lao động; giảm được các tệ nạn xã hội, góp phần giữ gìn trật tự, trị an, an toàn xã hội ở địa bàn nông thôn. Những nơi HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đã làm nòng cốt trong việc xây dựng, nâng cấp kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất và sinh hoạt cộng đồng, góp phần quan trọng vào việc thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, làng văn hóa, tích cực đóng góp vào phong trào xây dựng nông thôn mới ở địa phương; bộ mặt nông thôn thay đổi nhanh, tình làng nghĩa xóm thắm thiết hơn nhiều so với làm ăn cá thể và cũng khác xa với mô hình tập thể hóa trước đây.

Có thể thấy, sau 15 năm thực hiện Nghị quyết, HTX được phát triển đẩy mạnh theo hướng tích cực và đa dạng hơn. Các THT phát triển phù hợp với nhu cầu người dân. Những HTX thành lập mới có hình thức tổ chức và phương thức hoạt động linh hoạt, thích hợp với đặc điểm của từng ngành nghề, địa phương; vốn, quỹ của HTX không ngừng tăng lên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuất kinh doanh, dịch vụ của thành viên; phát huy quyền tự chủ, tự quyết định và chịu trách nhiệm toàn bộ kết quả sản xuất, kinh doanh; bộ máy quản lý gọn nhẹ, công tác quản lý được đổi mới. Nhiều HTX hoạt động mang tính ổn định và bền vững, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển ngành nghề nông thôn.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của khu vực kinh tế tập thể chậm, thiếu ổn định, tỷ lệ đóng góp vào GDP của tỉnh còn thấp. Hiệu quả sản xuất kinh doanh HTX chưa cao, số lượng HTX có lãi tăng nhưng mức lãi còn ít. Quá trình đổi mới và phát triển kinh tế hợp tác diễn ra không đồng đều ở các địa phương. Nhiều HTX chưa thể hiện được sự năng động, đổi mới trong sản xuất kinh doanh, khả năng cạnh tranh còn yếu, vốn phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh còn ít. Quy mô của các THT nhỏ, năng lực còn yếu...

Trong những năm tới, tỉnh tiếp tục tập trung củng cố, đổi mới, phát triển HTX cả về số lượng và chất lượng, khắc phục những yếu kém, phát triển nhanh, bền vững trên cơ sở tôn trọng, đảm bảo các nguyên tắc, giá trị HTX; phấn đấu đến năm 2020, có ít nhất 15.000 HTX, Liên hiệp HTX nông nghiệp hoạt động có hiệu quả như Nghị quyết số 32 của Quốc hội khóa XIV đề ra; 100% xã xây dựng nông thôn mới đều có HTX hoạt động theo quy định của Luật HTX năm 2012, sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản chủ lực đảm bảo bền vững.

Đến năm 2030, tất cả các HTX thành viên của Liên minh HTX tỉnh đều được hưởng các chính sách hỗ trợ; mỗi năm thành lập mới khoảng 15 - 20 HTX, có khoảng 240 HTX mới và 05 Liên hiệp HTX...

N.Quý

[Trở về]