VĂN BẢN MỚI

Thông tin tra cứu
    Bản in     Gởi bài viết  
Tiếp tục lưu giữ và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể trên địa bàn 
(Quang Binh Portal) - Di sản văn hóa phi vật thể đã được kiểm kê khoa học trên địa bàn tỉnh hiện có 104 di sản, trong đó lễ hội truyền thống dân gian có 52 di sản; nghề thủ công truyền thống 27 di sản; nghệ thuật trình diễn dân gian 12 di sản; tri thức văn hóa dân gian 13 di sản. Toàn tỉnh đã có 05 Di sản Văn hóa phi vật thể đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, gồm Ca trù của người Việt; Hò khoan Lệ Thủy; lễ hội Cầu ngư của ngư dân miền biển; lễ hội Đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang, huyện Lệ Thủy và lễ hội Đập trống của người Ma-Coong, xã Thượng Trạch, (huyện Bố Trạch). Đặc biệt, tỉnh cũng đang xây dựng hồ sơ để đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa lễ hội Mừng cơm mới của đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều của xã Trường Sơn (huyện Quảng Ninh) vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Sau khi lập hồ sơ khoa học và các di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 28/2019/QĐ-UBND ngày 07/10/2019 về “Quy chế Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh”; Quyết định số 5183/QĐ-UBND ngày 31/12/2019 phê duyệt Đề án “Bảo vệ và phát huy giá trị các di sản văn hóa trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia trên địa bàn tỉnh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030” nhằm tạo điều kiện quản lý và tạo điều kiện phát huy được hiệu quả của di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Cùng với đó, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao và các địa phương trong tỉnh triển khai công tác giữ gìn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể.

Hàng năm, UBND tỉnh giao trách nhiệm cho Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức các lớp truyền dạy, thực hành các di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia như Ca trù, Bài chòi; tham gia các hoạt động trình diễn các di sản văn hóa phi vật thể trong Chương trình Lễ hội Văn hóa - du lịch của tỉnh và các Ngày hội Văn hóa - du lịch do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Ngoài ra, UBND tỉnh cũng chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao triển khai thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học; tiến hành biên soạn, xuất bản các ấn phẩm nghiên cứu về các di sản văn hóa trong danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia như Ca trù, Lễ hội Cầu ngư của ngư dân miền biển, Lễ hội Đập trống của người Ma-Coong…

Các di sản văn hóa trong Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia trên địa bàn tỉnh đã được khai thác, phát huy giá trị, trở thành nguồn lực, sản phẩm du lịch, phục vụ phát triển du lịch của địa phương như Hát Ca trù, Chơi Bài chòi, Hò khoan Lệ Thủy, Lễ hội Cầu ngư của ngư dân miền biển, Lễ hội Đập trống của đồng bào Ma Coong, Lễ hội Đua, bơi thuyền trên sông Kiến Giang.

Công tác tôn vinh nghệ nhân lĩnh vực văn hóa phi vật thể được quan tâm. Đến nay, đã có 01 nghệ nhân được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân”, 09 nghệ nhân được Nhà nước phong tặng “Nghệ nhân ưu tú” và hàng chục “Nghệ nhân dân gian”. Các nghệ nhân đã có nhiều cống hiến trong công tác gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh.

Hàng năm, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Văn hóa và Thể thao hỗ trợ một số trang thiết bị và nguồn kinh phí cho các câu lạc bộ thực hành di sản văn hóa phi vật thể.

Tuy nhiên, công tác bảo tồn và phát triển giá trị văn hóa phi vật thể vẫn còn nhiều khó khăn. Đội ngũ chuyên gia xây dựng mô hình bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh còn thiếu. Công tác tuyên truyền, quảng bá về di sản văn hóa phi vật thể và gắn kết các di sản văn hóa với hoạt động du lịch còn hạn chế, chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành trong tổ chức khai thác phục vụ phát triển du lịch. Nguồn kinh phí hỗ trợ các hoạt động bảo tồn, tổ chức truyền dạy và quảng bá, giới thiệu các giá trị di sản văn hóa phi vật thể chưa đáp ứng yêu cầu. Kinh phí cấp cho công tác kiểm kê và lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể còn hạn chế nên kết quả đạt được chưa cao. Địa bàn kiểm kê rộng, điều kiện đi lại khó khăn, nhiều đối tượng kiểm kê ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và miền biển. Một số di sản văn hóa phi vật thể trên địa bàn tỉnh đã bị thất truyền. Một số nghệ nhân cao tuổi am hiểu văn hóa truyền thống đã qua đời, vì thế một số loại hình văn hóa phi vật thể bị mai một. Tác động của cơ chế thị trường, sự xâm nhập của nhiều loại hình văn hóa từ bên ngoài tràn vào nên một số loại hình văn hóa phi vật thể truyền thống không được trình diễn thường xuyên nên dần bị mai một…

Để tiếp tục lưu giữ và phát huy có hiệu quả các giá trị văn hóa phi vật thể trong dân gian, các cấp, ngành, địa phương và mỗi một người dân cần nâng cao nhận thức về truyền thống văn hóa của dân tộc, từ đó mỗi cá nhân có ý thức bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể. Các ban, ngành liên quan cần tiến hành kiểm kê thường xuyên, liên tục các di sản hiện có trên địa bàn nhằm góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng của địa phương; vận dụng ứng dụng công nghệ thông tin vào việc kiểm kê để nâng cao độ chính xác; thực hiện tốt công tác kiểm kê, lập hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể tại địa phương khoa học và có hệ thống thông qua việc tư liệu hóa, số hóa hệ thống di sản văn hóa phi vật thể nhằm nhận diện và xác định mức độ tồn tại, giá trị và sức sống của từng loại di sản văn hóa trong cộng đồng, trên cơ sở đó đề xuất phương án bảo tồn, phát huy hiệu quả; nâng cao vai trò quản lý, định hướng của Nhà nước; đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động Nhân dân tham gia bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, gắn hoạt động xây dựng đời sống văn hóa, trong đó cần chú trọng đến nguyên tắc “bảo tồn sống” - tức là bảo tồn các loại hình văn hóa phi vật thể ngay chính trong đời sống cộng đồng…

Hồng Lựu

[Trở về]